بسم الله الرحمن
الرحيـــــــــــــــــــــــم
الخريدة البهية
للشيخ أحمد الدردير رحمه الله
هذه قصيدة سهلة الحفظ سلسة البيان
عظيمة المعاني، ألفها الشيخ أحمد الدردير في بيان العقيدة الصحيحة، وقد تناولها
الشيخ نفسه بالشرح، كما تناولها تلميذه الشيخ الصاوي بالشرح أيضاً حتى اشتهرت في
كثير من الأمصار. وتجدر الإشارة إلى أن الشيخين من علماء الأزهر الذين تربعوا على
رأسه أيام مجد الأزهر الشريف.
يـَقُــوْلُ رَاجِـــيْ رَحْـمَــةِ الْـقَـدِيـْـرِ
Berkata
orang yang mengharapkan rahmat tuhan yang Maha kuasa
أَيْ أَحْـمَـدُ المْـَشْـهُـوْرُ
بـِالـدَّرْدِيـْرِ
Yaitu ahmad
yang terkenal dengan panggilan Syaikh ad-Dardir
الـحـمــد لله الـعــلــي
الــواحـــد
Segala
pujian tertentu untuk tuhan yang tertinggi lagi esa
العـالـم الـفـرد الـغـنـي الـمـاجـد
Yang Maha
mengetahui Maha Tunggal Maha kaya lagi Maha Mulia
وأفــضــل الــصــلاة والـتـسـلـيـم
Dan
sebaik-baik ucapan shalawat dan ucapan sejahtera
علـى النبـي المصطفـى الكريـم
Kepada nabi
yang terpilih lagi mulia
وآلــــــه وصــحــبـــه الأطـــهــــار
Dan ke atas keluarga
dan para sahabat baginda yang suci
لا سـيـمـا رفـيـقـه فـــي
الــغــار
Terutama
pada sahabatnya ketika di dalam gua (Hira)
وهـــــــذه عــقــيـــدة ســنــيـــة
Maka ini
adalah aqidah yang benar
سمـيـتـهـا الـخــريــدة الـبـهـيــة
Aku namakan
ia al-Kharidatu al-Bahiyyah
لطيـفـة صـغـيـرة فـــي الـحـجـم
Ringan dan
kecil dalam timbangan
لـكـنـهـا كبيرة في العلم
Tetapi besar
ia dalam ilmu pengetahuan
تكفيك علما ان ترد أن تكتفي
Memadailah
engkau dengannya ilmu jika hendak engkau mencukupi
بــزبــدة الــفــنِّ تــفـــي لأنها
Karena ia
dengan pati seni ini telah meliputi
واللهَ أرجــو فــي قـبــول
الـعـمـل
Kepada Allah
daku berharap menerima amalan ini
والنـفـع منـهـا ثــم غـفــر الـزلــل
Mendapat
manfaat darinya kemudian diampunkan pula segala kesilapan
أقسـام حـكـم العـقـل لا محـالـة
Bagian-bagian
hukum akal tanpa keraguan
هــي الـوجـوب ثــم الاستـحـالـة
Ialah wajib
kemudian mustahil
ثـــم الـجــواز ثــالــث الأقــســام
Kemudian
harus adalah ketiga bahagian
فافـهـم مـنـحـت لـــذة الأفـهــام
Hendaklah
faham kelak akan diberi kenikmatan pada engkau barang yang difaham
وواجـب شـرعـا عـلـى المكـلـف
Maka wajib
dengan sebab syarak atas mukallaf
مـعـرفــة الله الـعـلــيِّ
فــاعـــرفِ
Mengenal
allah yang maha tinggi lalu hendaklah engkau ketahui
أي يـعــرف الـواجــب والـمـحــالا
Yaitu
ketahui apa yang wajib dan apa yang mustahil
مــع جـائـز فـــي حـقــه
تـعـالـى
Beserta apa
yang harus pada hak allah taala
ومـثـل ذا فــي حــق رسْـــلِ
الله
Dan pada hak
utusan-utusan allah seperti demikian
عــلــيــهــم تــحـــيـــة الإلــــــــهِ
Atas mereka
pemuliaan tuhan
فالواجـب العقلـي مـا لـم
يقـبـلِ
Wajib aqli
ialah barang yang tiada terima
الاِنـتـفــا فــــي ذاتــــه
فـابـتـهـلِ
Akan tiada
pada zatnya lalu patut engkau bertunduk harap
والمستـحـيـل كـــل مـــا يـقـبـل
Dan mustahil
ialah semua yang tiada terima
فــي ذاتـــه الـثـبـوتَ ضـــد الأولِ
Pada zatnya
akan ada lawan yang pertama
وكــــل أمـــــر قــابـــل
لـلانـتـفــا
Dan semua
perkara yang terima ia akan tiada
ولـلـثـبـوت جــائـــز بـــــلا خــفـــا
Dan terima
pula akan ada ialah harus dengan telus
ثــم اعلـمـنْ بــأنَّ هــذا
العـالـمـا
Kemudian
ketahuilah bahawa sesungguhnya alam ini
أي ما سـوى الله العلـيِّ
العالِمـا
Yaitu lain
dari Allah yang sangat tinggi lagi mengetahui
مــن غـيـر شــك حــادث
مفتـقـر
Tanpa ragu
adalah baru lagi memerlu
لأنــــــه قــــــامَ بــــــهِ
الـتـغــيــرُ
Kerana ada
pada ia berubah laku
حـدوثــه وجـــوده بــعــد الــعــدم
Barunya ia
ialah adanya ia selepas tiada
وضــده هــو المسـمـى بـالـقِـدَمْ
Dan lawannya
pula ialah yang dipanggil qidam jua
فاعـلـم بـــأن الـوصــف بـالـوجـود
Maka
ketahuilah bahwa pensifatan dengan wujud
مــن واجـبـات الـواحـد المـعـبـود
Dari pada
perkara-perkara wajib untuk tuhan yang esa lagi disembah
إذا ظــاهـــر بـــــأن كـــــل
أثـــــرِ
Kerana nyata
sesungguhnya semua bekas adalah
يــهــدي إلــــى مــؤثــر فـاعـتـبـرِ
Menunjuk ia
pada bekas maka hendaklah engkau renungi
وذي تـسـمـى صــفــة نـفـسـيـة
Dan yang ini
dinamai sifat nafsiah
ثـــم تلـيـهـا خـمـســة سـلـبـيـة
Kemudian
menyusulnya pula ialah lima sifat yang salbiah
وهي القِدَمْ بالذات فاعلم
والبقـا
Yaitu sedia
kala pada zat hendaklah engkau ketahui dan kekal abadi
قيـامـه بالـنـفـس نـلــت الـتـقـى
Dan berdiri
sendiri nescaya dapatlah engkau dengan ketakwaan menghayati
مـخــالــفٌ لـلـغــيــر وحــدانــيــة
Dan berbeda dengan
yang lain lagi Maha Esa
فــي الــذات أو صـفـاتـه
العـلـيَّـةْ
Pada zat
atau pada sifat-sifatnya jua
والـفـعــلِ فالـتـأثـيـرُ لــيــس
إلا
Dan
perbuatan yang memberi kesan tidaklah ada selain
لـلـواحـد الـقـهــار جــــلَّ
وعــــلا
Bagi Tuhan
Yang Maha Esa lagi Maha Kuasa lagi Agung dan Tinggi
ومـــن يـقــل بالـطـبـع أو بالـعـلـة
Maka
barangsiapa yang kata jadi ia dengan tabi'i atau penyebab
فــذاك كـفـر عـنـد أهــل
الـمـلـة
Maka
demikian itu ialah kufur di sisi penganut ini agama
ومـــن يـقــل بـالـقـوة الـمـودعــةِ
Dan
barangsiapa yang kata jadi ia dengan kuasa yang diletakkan
فــــذاك بــدعــي فــــلا تـلـتـفـتِ
Maka itu
adalah bidaah jua lalu janganlah engkau tertarik
لــو لــم يـكـن متصـفـا بـهـا
لــزمْ
Kalaulah Allah
tidak bersifat dengan semuanya sudah tentu melazimi ia
حـدوثـه وهــو مـحــال فاسـتـقـم
Akan
barunya, sedangkan itu adalah mustahil maka hendaklah engkau tetap lurus
لأنــه يفـضـي إلــى التسـلـسـلِ
Karena
membawa ia kepada tasalsul
والدورِ وهو المستحيل المنجلي
Dan juga
kepada daur, sedangkan itu adalah mustahil yang jelas lagi nyata
فهـو الجليـل والجمـيـل والـولـيْ
Maka dialah
yang Agung dan Indah lagi mencukupi
والظاهر القـدوس والـربُّ العلـيْ
Dan zahir
dan quddus dan rabb yang a'liyy
مـنــزَّهٌ عـــن الـحـلـولِ
والـجـهــةْ
Terpelihara
dari mengambil tempat dan arah
والاتـصــال الانـفـصـالِ والـسَّـفَــهْ
Berhubung
atau bercerai dan menjadi kebodohan
ثــم المـعـانـي سـبـعـة لـلـرائـي
Kemudian
makna-makna yang tujuh untuk melihat
أي عـلـمـه المـحـيـط بـالأشـيــاءِ
Itulah
ilmunya yang meliputi dengan segala sesuatu
حــــيــــاتــــه وقــــــــــــدرة إرادة
Hidupnya
dengan ketentuan dan kehendaknya
وكـــــل شــــــيء كـــائـــن
أرادَهْ
Maka semua
yang terjadi adalah ia kehendaki sudah
وإن يــكــن بــضــدِّه قــــد أمـــــرا
Sekali pun
jadi itu dengan lawan yang dia perintah
فالقصـد غيـر الأمـر فاطـرحِ المِـراْ
Kerana hendak bukannya
perintah maka engkau buanglah berbantah
فـقــد عـلـمـت أربـعــا أقـسـامــا
Maka
sesungguhnya engkau telah ketahui empat pembahagian
فـي الكائـنـات فاحـفـظِ المقـامـا
Dalam
kejadian, lantas hendaklah engkau peliharakan kedudukan
كــلامـــه والـســمــع والإبــصـــارُ
Berkatanya
dan mendengar dan melihat
فـهــو الإلـــه الـفـاعـل المـخـتـارُ
Maka dialah
tuhan yang berbuat lagi berkehendak
وواجـــب تعـلـيـق ذي الـصـفــات
Wajib pula
menta'lukkan sifat-sifat ini
حتـمـا ودومــا مــا عــدا
الـحـيـاةِ
Dengan mesti
lagi tetap selain hayat
فالعلـم جزمـا والكـلام السامـي
Maka ilmu
adalah jazam dan kalam yang mulia
تـعـلــقــا بــســائــر الأقـــســــامِ
Berta'luk
keduanya itu dengan segala bahagian jua
وقــــــــــــدرةٌ إرادةٌ تـــعـــلَّـــقــــا
Kudrat lagi
iradat berta'luk kedua pula
بالممكـنـات كلـهـا أخــا الـتُّـقـى
Dengan
mumkinat semuanya wahai saudara yang taqwa
واجــزم بـــأن سـمـعـه والـبـصـرا
Dan
lenyapkan bahwa sama' dan basar itu
تـعـلـقـا بــكــل مــوجــود يُـــــرَى
Keduanya
berta'luk dengan semua maujud yang dilihat
وكــلــهــا قــديــمـــة بـــالــــذات
DAN SEMUA ITU ADALAH SEDIA KALA PADA ZAT
لأنـهــا لـيـســت بـغـيــر الــــذاتِ
SEBAB IA BUKANNYA LAIN DARI ZAT
ثـــم الـكــلام لـيــس بـالـحــروفِ
KEMUDIAN KALAM BUKAN PULA DENGAN HURUF
ولـيــس بالـتـرتـيـب كـالـمـألـوفِ
DAN BUKAN PULA DENGAN SUSUNAN SEPERTI YANG MA'LUF
ويستـحـيـل ضــــدُّ مــــا تـقـدمــا
DAN MUSTAHIL LAWAN SEGALA YANG TERDAHULU
من الصفـات الشامخـات فاعلمـا
DARI SIFAT-SIFAT YANG TINGGI ITU MAKA HENDAKLAH ENGKAU
TAHU
لأنـــه لـــو لـــم يـكــن مـوصــوف
KERANA KALAULAH TIDAK BERSIFAT IA
بـهـا لـكــان بـالـسـوى مـعـروفـا
DENGANYA JUA, SUDAH TENTU IA DENGAN YANG LAIN
DIKENALI
وكـــلُّ مـــن قـــام بـــه سـواهــا
DAN SEGALA YANG BERDIRI PADANYA LAINNYA
فهو الذي في الفقـر قـد تناهـى
MAKA IA PADA PERLU SUNGGUH-SUNGGUH TIDAK BERHENTI
والــواحــد لـمـعـبــود لا يـفـتـقــر
SEDANG YANG ESA LAGI DISEMBAH TIDAK MEMERLU
لـغـيـره جـــلَّ الـغَـنِـيْ المُـقْـتَـدِرُ
PADA SELAINNYA, YANG MAHA KAYA LAGI MAHA BERKUASA IA
DENGAN SEAGUNG-AGUNGNYA
وجــائــز فــــي حــقــه الإيــجــاد
DAN HARUS PADA HAKNYA AKAN MENGADA
والـتــرك والإشـقــاء والإســعــادُ
DAN HARUS MENIADA DAN MENCELAKA DAN MEMBAHAGIA
ومـن يـقُـلْ فِـعْـلُ الـصـلاحِ وجَـبـا
MAKA BARANGSIAPA KATA BERBUAT BAIK ADALAH WAJIB IA
عـلـى الإلــه قــد أســـاءَ الأدَبـــا
ATAS TUHAN, MAKA SUNGGUH-SUNGGUH IA TELAH BURUK ADAB
SOPAN
واجــــزم أَخِــــيْ بِــرُؤيــة الإلــــهِ
DAN HENDAKLAH ENGKAU JAZAM WAHAI SAUDARAKU ADA MELIHAT
TUHAN
فــي جـنَّـةِ الخُـلْـدِ بــلا تـنـاهـي
DALAM SYURGA KHULDI TANPA HENTI-HENTI
إذِ الـــوُقـــوعُ جـــائـــزٌ بـالـعــقْــلِ
KERANA BERLAKU IA ADALAH HARUS PADA AKAL
وقــد أَتــى فـيــهِ دلـيــلُ الـنَّـقْـلِ
DAN TELAH PUN DATANG TENTANGNYA AKAN DALIL ASAL
وَصِــفْ جمـيـعَ الـرُّسْـلِ بالأمـانـة
DAN HENDAKLAH SIFATKAN SEMUA RASUL DENGAN AMANAH
والـصــدق والتـبـلـيـغ والـفـطـانـة
DENGAN SIDIQ DENGAN TABLIGH DENGAN FATHANAH
ويسـتـحـيـل ضــدهـــا عـلـيـهِــمُ
DAN MUSTAHIL LAWANNYA ATAS MEREKA
وجـائــزٌ كـالأكــلِ فـــي حـقـهِــمُ
DAN HARUS SEPERTI MAKAN PADA HAK MEREKA
إرسـالــهــم تـفــضُّــلٌ ورَحْــمَـــةْ
PERUTUSAN MEREKA DARI KURNIA DAN RAHMAT JUA
للعالَمـيـنَ جَــلَّ مُـولِـيْ النِّعْـمَـةْ
ATAS SEKALIAN ALAM, DARI PEMBERI NIKMAT YANG MAHA
MULIA
ويــلـــزم الإيــمـــان بـالـحـســابِ
DAN JADI LAZIM BERIMAN PADA PERHITUNGAN
والـحـشــر والـعـقــاب والــثــوابِ
PADA PERHIMPUNAN DAN HUKUMAN DAN GANJARAN
والـنـشـر والــصــراط والـمـيــزانِ
PADA NASYR DAN SIRAT DAN TIMBANGAN
والـحــوضِ والـنـيــرانِ والـجـنــانِ
PADA KOLAM DAN NERAKA DAN JUGA SYURGA
والـجــنِّ والأمـــلاك ثـــم الأنـبـيـا
PADA JIN DAN MALAIKAT KEMUDIAN ANBIA
والـحــور والـوِلــدانِ ثـــم الأولـيــا
PADA BIDADARI DAN KANAK-KANAK SYURGA KEMUDIAN AULIA'
وكـــل مـــا جـــاء مـــن البـشـيـرِ
DAN TIAP YANG DATANG DARI PEMBAWA BERITA SUKA
مـن كـلِّ حكـمٍ صــار كالـضـروري
DARI SEGALA HUKUM JADILAH IA MACAM DHARURI JUA
وينـطـوي فــي كلـمـة الإســـلامِ
DAN MERANGKUMI DALAM KALIMAH ISLAM
ما قد مضـى مـن سائـر الأحكـام
APA YANG LALU DARI SEMUA HUKUM HAKAM
فـأكْـثِـرَنْ مـــن ذكـرهــا بـــالأدبِ
MAKA BANYAKKANLAH ENGKAU SEBUT IA DENGAN ADAB
ترقـى بهـذا الذكـر أعلـى الـرتـبِ
NAIK ENGKAU DENGAN ZIKIR INI SETINGGI-TINGGI TINGKAT
وغَلَِـبِ الـخـوفَ عـلـى الـرجـاء
HENDAKLAH ENGKAU LEBIHKAN TAKUT ATAS HARAP
وسِـــــرْ لــمـــولاكَ بـــــلا تــنـــاءِ
DAN JALANLAH ENGKAU PADA MAULAMU TANPA CUAI
وجَـــــــدِّدِ الــتَّــوبـــةَ لــــــــلأوزارِ
DAN HENDAKLAH PERBARUKAN TAUBAT DARI DOSA-DOSA
لا تيْـاَسَـنْ مــن رحـمــة الـغـفـارِ
SERTA JANGAN PUTUS ASA AKAN RAHMAT TUHAN YANG SANGAT
MENGAMPUN JUA
وكــــن عــلــى آلائِــــهِ شــكــورا
DAN JADILAH ENGKAU ATAS NIKMAT-NIKMATNYA BERSYUKUR JUA
وكــــن عــلــى بــلائــه صــبـــورا
DAN JADILAH ENGKAU ATAS BALA-BALANYA BERSABAR JUA
وكـــل أمــــرٍ بـالـقـضـاء والــقــدرْ
DAN TIAP PERKARA ADALAH DENGAN QADA DAN QADAR
وكــل مـقـدورٍ فـمــا عـنــه مـفَــرّْ
DAN TIAP YANG DISURAT MAKA TIADA DARINYA KELUAR
فكُـنْ لـه مُسَلِّـمـاً كَــيْ تَسْلَـمـا
MAKA JADILAH ENGKAU PADANYA BERSERAH DIRI AGAR ENGKAU
DAPAT MENJAGA DIRI
واتبـع سبيـل الناسكيـن العُلَـمـا
SERTA TURUTLAH JALAN YANG ABIDIN LAGI BERILMU
وخَـلِّــصِ الـقـلـبَ مـــن الأغـيــارِ
DAN BEBASKANLAH HATI DARI SEGALA YANG MENIPU
بالـجـد والقـيـامِ فــي الأسـحــارِ
DENGAN BERSUNGGUH DAN BERJAGA DI MALAM HARI
والفـكـر والـذكـرِ عـلــى الـــدوامِ
DAN BERFIKIR DAN BERZIKIR TANPA HENTI-HENTI
مـجـتـنــبــاً لــســائـــرِ الآثـــــــامِ
LAGI MENJAUHI AKAN SEGALA DOSA
مـراقــبــا لله فــــــي الأحــــــوالِ
LAGI MEMERHATI AKAN ALLAH DI SETIAP KEADAAN
لـتـرتـقــي مَــعــالــمَ الــكــمــالِ
AGAR MENJANGKAU TANDA-TANDA KETINGGIAN
وقــــل بِـــــذُلٍّ ربِّ لا تـقـطـعـنـي
DAN SEBUTLAH ENGKAU DENGAN KERENDAHAN, TUHANKU JANGANLAH
AKU ENGKAU PUTUSKAN
عــنــك بـقــاطــعٍ ولا تـحـرمـنــي
DARI ENGKAU DENGAN PEMUTUS DAN JANGANLAH AKU ENGKAU
JAUHKAN
مِن سِرِّكَ الأبهى المُزيلِ للعَمَى
DARI RAHSIA ENGKAU YANG AMAT ELOK YANG MENGHILANGKAN
SEGALA KELAM
واخْتِـمْ بخيـرٍ يــا رحـيـمَ الرُّحَـمـا
DAN TUTUPKANLAH DENGAN BAIK WAHAI PENGASIH YANG
TERBAIK
والـحــمــد لله عــلـــى الـتَّــمــامِ
MAKA SEGALA PUJI BAGI ALLAH ATAS PENYEMPURNAAN INI
وأفْــضَـــلُ الــصـــلاة والــســـلامِ
DAN SEBAIK-BAIK SELAWAT DAN JUGA SALAM
علـى النبـي الهاشمـيِّ الخاتَـمِ
ATAS NABI YANG HASHIMI YANG PENYUDAH
وآلِـــــــهِ وصَــحْــبِـــهِ الأَكـــــــارِمِ
Serta keluarga dan sahabat beginda yang mulia-mulia
TAMAT



Tidak ada komentar:
Posting Komentar